Nederland moet haar Europese landbouwsteun inzetten voor het leveren van ‘groene diensten’ zoals het onderhoud aan landschap, de bescherming van weidevogels en weidegang van koeien.

Bij de bouw van elke (nieuwe) woning moet worden gestreefd naar een betere verhouding tussen gebouwen en groen per (nieuwe) woning. Dat betekent meer stadsparken en meer groen, in kwantitatief - en als dat niet mogelijk is - kwalitatief opzicht. Bij nieuwe woonwijken mag er niet worden bezuinigd op de groenvoorzieningen.

Een andere uitdaging is de groei van de mobiliteit. D66 vindt dat die groei, essentieel voor welvaart en welzijn in onze stadsstaat, niet meer met hap-snap weguitbreidingen kan worden opgevangen. Nederland moet eindelijk gericht gaan werken aan een echt hoogwaardig en samenhangend net van (openbaar) vervoer, zoals verschillende stedelijke regio’s in het buitenland dat hebben.

Nieuwe impulsen zijn ook nodig om de woningmarkt beter te laten functioneren, optimaal gebruik te maken van de bestaande woningvoorraad en van het bestaande bebouwde gebied en ervoor te zorgen dat getto-achtige situaties in de grote(re) steden worden voorkomen.

Dit vraagt om zowel een bestuurlijke als inhoudelijke visie op de langere termijn en daadkracht op de korte termijn. Het nieuwe kabinet moet meteen aan de slag om samen met andere overheden en maatschappelijke partners een nationale strategie te maken voor de toekomst van Nederland als aantrekkelijke stadsdelta in de Europese context.

De aanleg van groene recreatiegebieden rondom steden (en dorpen) blijft achter. Een forse inhaalslag is nodig. Dat geldt ook voor de toegankelijkheid van deze voorzieningen die met name voor fietsers en wandelaars achterblijft.

Zo’n uitdaging is de snelle verandering in de samenstelling en verspreiding van de bevolking. Hoe gaan we om met vergrijzing en ontvolking in de meer landelijke delen van de Nederlandse stadsstaat? Hoe kunnen we met ruimtelijke maatregelen de Nederlandse concurrentiekracht versterken en hoe gaan we om met groei, nieuwe verstedelijking, internationalisering en verkleuring in grootstedelijke regio’s? Om ontwrichtingen te voorkomen maar ook om grote kansen te benutten, moeten bakens worden verzet.

D66 wil de ruimtelijke inrichting laten bijdragen aan de emancipatie- en integratiemogelijkheden van alle inwoners van Nederland. Het is nodig te zorgen dat niemand wordt buitengesloten, eenzijdig samengestelde wijken moeten daarom worden voorkomen. D66 wil een beperking van de hypotheekrenteaftrek uitsluitend herbezien in het kader van een algehele belastinghervorming, waarin ook de overdrachtsbelasting en het eigenwoningforfait worden meegenomen. Mensen mogen er niet op achteruit gaan of moeten ruimschoots de gelegenheid hebben om te kunnen reageren op een nieuw belastingregime.

Een intensiever ruimtegebruik verkleint de druk op het landschap en ondersteunt het voorzieningenniveau. Tegelijkertijd moeten de Nederlandse steden aantrekkelijk zijn voor kenniswerkers en voor mensen die nieuwe initiatieven nemen op het gebied van cultuur, media en andere creatieve vlakken. Ondersteuning is ook nodig voor tal van ideeën en initiatieven die ontstaan vanuit de vele culturen die onze steden rijk zijn en die de vitaliteit van Nederland ten goede komen.

Natuur en landschap zijn onderdeel van onze primaire levensbehoefte. D66 wil in de komende kabinetsperiode fors investeren in natuur, landschap en water. Bestaande natuur en landschap moet worden beschermd, maar er moet ook nieuwe natuur en recreatie bijkomen. Vooral in verstedelijkte gebieden moet er nieuw groen bijkomen. Het plan voor een groen netwerk met extra groen bij steden, karakteristieke nationale landschappen en een robuust ecologische hoofstructuur moet ruimtelijk samenhangend, slim en snel worden uitgevoerd.