Het CDA zet erop in dat inkomens en bezoldigingen van ambtenaren en bestuurders bij de overheid, overheidsbedrijven en bestuurders bij de overheid en daar waar de overheid een meerderheidsbelang heeft, niet hoger zijn dan het inkomen van de minister-president. Ook in sectoren als de zorg, het onderwijs en de volkhuisvesting worden de lonen gematigd en is daarbij het ministerssalaris richtinggevend.

Wie de burgemeester wordt, moet inzet worden van de gemeenteraadsverkiezingen. Zoals we nu ook aan de minister-president komen. Zo kiest de gemeenteraad de burgemeester en krijgen kiezers meer invloed.

De salarissen en bonussen van bestuurders in de zorg worden gemaximeerd, met als maximum het salaris van de minister-president

Het grote probleem bij de overheid is de verkokering, waardoor departementen opereren als zelfstandige koninkrijkjes met ieder hun territoriumdrift. Ontschotting is dringend nodig. Projectministers zouden daarvoor kunnen zorgen. Een minister van Jeugdzaken zou de eerste kunnen zijn in een rij van projectministers die gericht een probleem aanpakken en weer kunnen verdwijnen als de zaken op de rails zijn gezet. Wij kunnen ons ook een minister voor Ouderenbeleid voorstellen, of voor Ondernemerszaken. Projectstaatssecretarissen zouden ook kunnen, maar die moeten dan rechtstreeks kunnen rapporteren aan een minister-president met meer bevoegdheden.

42 Procent van de Nederlanders vindt dat de leraar van hun kind beslist een autochtoon moet zijn. 57 Procent vindt dat ook van de minister-president.

Wat we nodig hebben zijn authentieke politici en bestuurders die bereid zijn verantwoording af te leggen over bereikte resultaten. Daarom vindt D66 dat de belangrijkste politieke bestuurders rechtstreeks moeten worden gekozen (burgemeesters, commissarissen van de Koningin, minister-president en voorzitter Europese Commissie). Partijen die dit niet willen hebben blijkbaar onvoldoende vertrouwen in het oordeelsvermogen van Nederlanders. Deze gekozen bestuurders kunnen vervolgens hun eigen kabinet of college samenstellen. Vooruitlopend op de directe verkiezing van de minister-president willen wij overigens dat de formateur direct wordt gekozen. Verder vinden wij dat de voorstellen van de Nationale Conventie die meer macht geven aan de minister-president (zoals een aanwijzingsbevoegdheid) alleen doorgevoerd moeten worden indien deze direct verkozen wordt.

Het Nederlandse kiesstelsel is sinds 1917 gebaseerd op het beginsel van evenredige vertegenwoordiging. Met dit stelsel wordt de verscheidenheid van ons volk zo goed mogelijk in de volksvertegenwoordiging weerspiegeld en hebben ook kleine minderheden daarin hun stem. Een gekozen minister-president lijkt aantrekkelijk om de kloof tussen burger en politiek te overbruggen, maar is een misplaatste figuur in het Nederlandse staatsbestel met coalitievorming en de individuele verantwoordelijkheid van ministers. Wel kan het wenselijk zijn om zijn positie in de ministerraad te versterken.

Voor salarissen waarmee overheidsgeld gemoeid is, moet er een salarisschaal komen die is gekoppeld aan de salarisschalen van de overheid. Onevenredig hoge inkomens worden hiermee zoveel mogelijk voorkomen. IJkpunt is het salaris van de minister-president.

Rechtstreeks gekozen minister-president en burgemeester

Invoering districtenstelsel, gekozen burgemeester en gekozen minister-president

De Minister President is verantwoordelijk voor Algemene zaken, Kabinet van het Koningshuis, de Rijksvoorlichtingsdienst en de Europese Unie. De Minister President heeft de leiding over de Ministerraad. De Secretaris-generaal van Algemene Zaken voorziet in het secretariaat van de Ministerraad. Hij is tevens Voorzitter van het Beraad van Secretarissen-generaal.

Vaak bieden kleinere fracties inhoudelijk het beste tegenspel tegen de regering; zij zijn immers niet gebonden aan een regeerakkoord of andere voor de kiezer minder relevante belangen. Het politiek stelsel dient het bestaan van deze kleinere fracties dan ook te koesteren. Een vermindering van het aantal Kamerzetels dient dan ook met klem te worden afgewezen. Hetzelfde geldt voor het rechtstreeks kiezen van de Minister President of andere cosmetische ingrepen op staatsrechtelijk gebied, die er alleen toe dienen dat de controle op de macht nog sterker beperkt wordt. In hetzelfde stramien past de misvatting dat de grootste partij altijd de Minister President moet leveren. Dat is staatsrechtelijk onjuist en ook schadelijk voor de democratie. Wel zou het tot de mogelijkheden behoren dat de formateur door de Kamer gekozen wordt, mits er een duidelijke terugvaloptie is bij een patstelling, waarbij een beroep kan worden gedaan op de (Vice-)President van de Raad van State.